Beachdan gan sireach air fèin-riaghladh a bharrachd #gàidhlig


Tha Comataidh Fèin-riaghlaidh (Cumhachdan a bharrachd) a sìreadh bheachdan an-dràsta air cur an gnìomh molaidhean Comataidh Mhic a’ Ghobhainn. 

Committee_photo_1

Chaidh dreachd chlàsan reachdail (draft legislative  clauses) gus barrachd cumhachdan a thoirt do Phàrlamaid na h-Alba fhoillseachadh le Riaghaltas na RA bho choinn goirid anns a’ phàipear aithne – Scotland in the United Kingdom: An enduring settlement

Tha a’ chomataidh ag iarraidh do bheachdan air dreachd chlàsan an riaghaltais. Airson barrachd fios mun cho-chomhairle, faic duilleag an rannsachaidh.

Thathar a’ cur fàilte air beachdan sa Ghàidhlig.

Alasdair

Seanadh Lunnainn #gaidhlig @LondonAssembly


Anns a’ bhloga seo, tha sinn air sùil a thoirt air Seanadh Èireann a Tuath agus Seanadh na Cuimrigh. Anns a’ phost seo, bidh sinn a’ toirt sùil air an t-seanadh thiomnaichte eile san RA – seanadh air nach eil an uiread de dhaoine ann an Alba eòlach – Seanadh Lunnainn.

City Hall, dachaigh Sheanadh Lunnainn

Seanadh Lunnainn, City Hall

Nuair a bha mi air saor-làithean bho chionn goirid, bha cothrom agam tadhal air Seanadh Lunnainn is rud beag ionnsachadh mu dheidhinn.

Coltach ris na seanaidhean/pàrlamaidean tiomnaichte eile, chaidh Seanadh Lunnainn a stèidheachadh às dèidh reifreinn. Chaidh faighneachd de mhuinntir Lunnainn ann an 1998 an robh iad ag aontachadh gum bu chòir Ùghdarras Mòr-roinn Lunnainn (Greater London Authority) a stèidheachadh anns am biodh Mèar agus Seanadh, an dà chuid air an taghadh leis a’ phoball.

Bhòt muinntir Lunnainn gum bu chòir agus às dèidh reachdas ann an 1999, chaidh a’ chiad Mhèar a thaghadh is chaidh a’ chiad taghadh dhan t-Seanadh a chumail ann an 2000.

Tha 33 sgìrean-comhairle ann an Lunnainn agus chaidh Ùghdarras Mòr-roinn Lunnainn a stèidheachadh airson ceannas ro-innleachdail a dhèanamh air feadh a’ bhaile air cùisean mar phlanadh ro-innleachdail. obair a’ phoilis, seirbheisean smàlaidh, còmhdhail agus leasachadh eaconomach.

Comhairlean sgìreal Lunnainn

Tha 25 buill ann an Seanadh Lunnainn, 11 a tha a’ riochdachadh Mòr-roinn Lunnainn air fad (mar bhuill roinneil ann am Pàrlamaid na h-Alba) agus 14 a tha a’ riochdachadh sgìrean (mar bhuill sgìreil ann am Pàrlamaid na h-Alba). Bidh iad a’ cleachdadh siostam bhòtaidh Ball a Bharrachd (Additional Member System – AMS) – an aon siostam PR sa th’ aig Pàrlamaid na h-Alba. Thèid taghaidhean a chumail gach 4 bliadhna.

Seòmar an t-Seanaidh, Seanadh Lunnainn

Seòmar an t-Seanaidh

‘S e an obair aig Seanadh Lunnainn a bhith a’ cumail Mèar a’ bhaile cunntachail agus a bhith a’ sgrùdadh cùisean a tha cudromach do mhuinntir Lunnainn. Mar phàirt de seo, tha diofar chomataidhean aig an t-seanadh a nì rannsachaidhean.

Eu-choltach ris na pàrlamaidean/seanaidhean tiomnaichte eile, chan eil comas aig Seanadh Lunnainn reachdas a dhèanamh.

Raon-ùghdarrais Seanadh Lunnainn

Raon-ùghdarrais Seanadh Lunnainn (bhon bhileig Guide to CIty Hall)

Coltach ri Pàrlamaid na h-Alba is seanaidhean na Cuimrigh is Èireann a Tuath, tha togalach Seanadh Lunnainn, City Hall, suidhichte ann an àite fìor bhrèagha. Tha City Hall ri taobh Tower Bridge agus an Shard agus mu choinneimh Tùr Lunnainn. Tha an togalach fosgailte do luchd-tadhail agus faodaidh tu an seòmar fhaicinn. Tha mapa air leth mòr den bhaile air ùrlar an togalaich cuideachd.

Mapa mòr de Lunnainn air làr an togalaich

Agus coltach ri Pàrlamaid na h-Alba is Seanadh na Cuimrigh, tha togalach an t-Seanaidh gu math uaine. Bidh iad a’ cleachdadh uisge fon talamh airson an togalach a chumail fionnar agus ‘uisge liath’ airson nan toileatan mar eisimpleir agus tha cruth an togalaich a’ ciallachadh nach eil aca ri cus a chosg air teasachadh.

Ma tha thu ag iarraidh barrachd fiosrachaidh mun t-Seanadh, faic a’ bhileag ùr aca: Guide to City Hall no lean iad air Facebook no air Twitter aig @LondonAssembly.

Guide to City Hall

Alasdair

gaidhlig@scottish.parliament.uk

Barrachd cumhachdan ionmhasail do Phàrlamaid na h-Alba – dè do bheachd? #Gàidhlig


Tha Comataidh an Ionmhais aig Pàrlamaid na h-Alba a’ sgrùdadh nan roghainnean a th’ ann gus tuilleadh chumhachdan ionmhasail a thiomnadh (devolve) do dh’Alba ann an rannsachadh ùr.

coinsFP

A’ leantainn air bhon reifreann, agus bho mar a chaidh Coimisean Mhic a’ Ghobhainn a chur air bhonn, bidh rannsachadh na Comataidh a’ toirt sùil air na prionnsapalan a bu chòir a bhith ann nuair a thathar a’ tiomnadh tuilleadh chumhachdan ionmhasail agus air dè na cumhachdan a bu chòir bhith ann. Cuideachd, beachdaichidh an rannsachadh air a’ bhuaidh a dh’fhaodadh a bhith aig cumhachdan ionmhasail a bharrachd air a’ mheall-thabhartas (block grant).

Rè ùine an rannsachaidh, bidh a’ Chomataidh a’ gabhail fianais bho dhiofar dhaoine agus bidh i ag iarraidh air daoine na beachdan aca a chur a-steach a thaobh nan roghainnean a th’ ann airson cumhachdan ionmhasail a thiomnadh do dh’Alba.

“A’ leantainn air bhon reifreann, tha deasbad ann a-nis air mar a thèid tuilleadh chumhachdan a thiomnadh do dh’Alba. Tha Coimisean Mhic a’ Ghobhainn a’ beachdachadh an-dràsta air dè na cumhachdan a bharrachd a bu chòir a thiomnadh do dh’Alba agus am measg na prìomh fheadhainn bidh cumhachdan ionmhasail. Tha e ceart gun cuir sinne ris an deasbad a tha sin.

“Bidh ar rannsachadh a’ coimhead air dè na cumhachdan a bu chòir a bhith air an tiomnadh agus dè a’ bhuaidh a bheireadh iad air a’ mhaoineachadh a gheibh Alba. Tha sinn airson taghadh farsaing de bheachdan a chluinntinn a thaobh na bhiodh seo a’ ciallachadh do dh’Alba.”

Tha a’ Chomataidh a’ sireadh bheachdan air grunn cheistean, nam measg tha:

  • Dè na prionnsapalan a bu chòir a chur an sàs nuair a thathar a’ tiomnadh tuilleadh chumhachdan ionmhasail do Phàrlamaid na h-Alba?
  • Dè na cumhachdan ionmhasail a bharrachd a bu chòir a bhith air an tiomnadh do Phàrlamaid na h-Alba agus carson?
  • Dè na cumhachdan ionmhasail a bharrachd nach bu chòir a bhith air an tiomnadh do Phàrlamaid na h-Alba agus carson?
  • Gu dè an ìre a dh’fhaodadh Riaghaltas na h-Alba a bhith air an cuingealachadh a thaobh mar a chleachdas iad na cumhachdan ùra airson cìsean ri linn mar a bhios na cumhachdan sin co-cheangailte ri co-dhùnaidhean ionmhais airson na RA?
  • Dè a’ bhuaidh a dh’fhaodadh a bhith aig tuilleadh chumhachdan ionmhasail air a’ mheall-thabhartas*?
  • Dè a’ bhuaidh a dh’fhaodadh a bhith aig cumhachdan ionmhasail a bharrachd air na dleastanasan a bhios aig Teachd-a-steach na h-Alba?

‘S e an ceann-latha airson freagairtean Dihaoine 14 Samhain 2014. Bu chòir a h-uile freagairt a chur ann am post-d gu: finance@scottish.parliament.uk.

http://www.scottish.parliament.uk/parliamentarybusiness/CurrentCommittees/29822.asp

Tha fàilte ro fianais sa Ghàidhlig.

Alasdair

gaidhlig@scottish.parliament.uk