Fios naidheachd: Feumaidh Alba gluasad gu luath gus toirmeasg a chur air teiripe iompachadh: Comataidh na Co-ionannachd #gàidhlig 


Cha bu chòir do dh’Alba feitheamh gus crìoch a chur air teiripe iompachaidh, tha Comataidh Co-ionannachd, Chòraichean Daonna agus Ceartais Shìobhalta aig Taigh an Ròid a’ rabhadh.

Ann an aithisg ùr, tha a’ Chomataidh ag ràdh gum fheum an reachdas a thathar a’ moladh gus toirmeasg a chur air teirpe iompachaidh a bhith làn is coileanta – a’ gabhail gnothach ri oidhirpean sam bith gus an ìomhaigh a thaobh gnè no an taobhadh feise a tha aig neach atharrachadh.  

Is e ‘teiripe iompachaidh’ am facal a thathar a’ cleachdadh mar thuairisgeul air modhan sam bith a dh’fheuchas ris an taobhadh feise no an ìomhaigh a thaobh gnè a tha aig neach atharrachadh. 

Tha aithisg na Comataidh a’ toirt fa-near nach eil an reachdas a th’ ann an-dràsta gu leòr gus stad a chur air a’ chleachdadh agus nach bu chòir do dh’Alba feitheamh gus molaidhean Riaghaltas na RA a chluinntinn mus dèan iad reachdas a bhuineas ri Alba gu sònraichte an taobh a-staigh nan cumhachdan a tha rim faotainn do Phàrlamaid agus Riaghaltas na h-Alba.

Tha an aithisg a’ moladh gun dèan am mìneachadh air cleachdaidhean iompachaidh ann an lagh sam bith a thathar a’ moladh soilleir nach eil a leithid a rud ri cead fiosraichte ris a’ chleachdadh agus nach fhaodar a chleachdadh mar dhìon leis an fheadhainn ga dhèanamh.

A’ toirt fa-near gu bheil a’ chuid as motha de bhuidhnean-creideimh a’ cur taic ri toirmeasg, tha a’ Chomataidh cuideachd ag aontachadh nach bu chòir gun cuireadh reachdas bacadh air teagasg-creideimh àbhaisteach no air còir dhaoine dol an sàs ann an ùrnaigh no cùram eaglaise gus an ìomhaigh a th’ aca orra fhèin a dheasbad, a rannsachadh no a rèiteachadh ann an dòigh gun bhreitheanas agus gun chlaonadh.

Tha a’ Chomataidh ag ràdh gu bheil i ag iarraidh barrachd ionnsachadh mun àite a th’ aig Buidheann nan Eòlaichean air Cleachdaidhean Iompachaidh a chuir Riaghaltas na h-Alba air bhonn – gus an dòigh as fheàrr gus toirmeasg a thoirt air adhart cho luath is a ghabhas a rannsachadh.

Agus e a’ bruidhinn nuair a chaidh an aithisg a chur air bhog, thuirt Neach-gairm na Comataidh Joe MacGillePhàdraig (FitzPatrick) BPA :

“Tha na cleachdaidhean iompachaidh seo ris nach fhaodar gabhail air a bhith a’ dol tuilleadh is fada.

“Tha e soilleir bhon sgrùdadh againn gu bheil e a’ tachairt ann an Alba agus nach eil an reachdas a th’ ann an-dràsta làidir gu leòr gus casg a chur air.  

“Chan fhaod duine sam bith aonta a chur ri cleachdaidhean iompachaidh. Tha oidhirpean sam bith gus gnè no gnèitheileachd neach ceàrr agus is e sin as coireach gu bheil sinn den bheachd nach dèan càil ach toirmeasg iomlan an gnothach.

“Chan eil ùine ri caitheamh ma-thà agus feumaidh sinn ar cuid oidhirpean a chur air reachdas a bhuineas do dh’Alba gu sònraichte gus crìoch a chur air a’ chleachdadh seo. Nì toirmeasg luath, coileanta gum bi neach LGBTI+ sam bith a’ fulang uallach chleachdaidhean iompachaidh a-rithist tuilleadh.”

Cùl-fhiosrachadh

Chaidh Athchuinge PE1817: Cuir Crìoch air Leigheas-iompachaidh a chur a-steach anns an Lùnastal 2020. Tha i a’ gairm air Pàrlamaid na h-Alba “impidh a chur air Riaghaltas na h-Alba toirmeasg a chur air ullachadh no cur air adhart teiripe iompachaidh LGBT+ ann an Alba”.

Anns a’ Phrògram airson Riaghlaidh 2021-22 aige, chuir Riaghaltas na h-Alba a rùn an cèill toirmeasg a chur air teiripe iompachaidh agus gun toireadh e a-steach “reachdas a tha cho coileanta is a ghabhas an taobh a-staigh nan cumhachdan tiomnaichte ro dheireadh 2023, mura tèid molaidhean Riaghaltas na RA fada gu leòr”.

Ghabh a’ Chomataidh gairm airson fianais sgrìobhte os làimh eadar 6 Iuchar agus 13 Lùnastal 2021. Fhuair i mu 1400 de fhreagairtean, a’ chuid as motha aca bho dhaoine mar thaic ris an athchuinge. Fhuaireadh mu 76 freagairtean bho bhuidhnean.

Latha mòr airson cànanan na h-Alba #gàidhlig


Dh’aontaich Pàrlamaid na h-Alba a dh’aona ghuthach ri Bile Cànain Soidhnidh Bhreatainn an t-seachdain sa chaidh (17/8/2015).

Deasbad air Bile BSL

Deasbad air Bile BSL

‘S e amas a’ bhile seo a bhith a’ brosnachadh cleachdadh Cànan Soidhnidh Bhreatainn. Bithear a’ dèanamh seo tro ullachadh Plana Nàiseanta BLS agus le bhith a’ toirt air ùghdarrasan poblach air an sònrachadh a bhith a’ cruthachadh planaichean Cànain airson BSL.

Seo geàrr-iomradh a’ bhile:

A Bill for an Act of the Scottish Parliament to promote the use of British Sign Language including by making provision for the preparation and publication of a British Sign Language National Plan for Scotland and by requiring certain authorities to prepare and publish their own British Sign Language Plans in connection with the exercise of their functions; and to provide for the manner in which such plans are to be prepared and for their review.

Mar a chithear bhon gheàrr iomradh, tha am bile seo coltach ri Achd na Gàidhlig (Alba) 2005 ann an iomadh dòigh. Tha luchd na Gàidhlig air ùidh mhòr a nochdadh anns a’ bhile seo tron phròiseas, a tha a’ tighinn 10 bliadhna às dèidh don Phàrlamaid Achd na Gàidhlig (Alba) 2005 aontachadh.

Sgrìobh sinn post blog roimhe mun Bhile agus mun fhianais a chaidh a thoirt dhan chomataidh mu Achd na Gàidhlig agus a’ bhuaidh a thug e air leasachadh na Gàidhlig.

Faodar Aithisg Oifigeil na coinneimh a leughadh air loidhne. Tha am fiosrachadh air fad mun bhile ri fhaighinn air duilleag a’ bhile.

Bha sluagh mòr de luchd-taic is luchd-labhairt Cànan Soidhnidh Bhreatainn airson deasbad a’ bhile fhaicinn. Aig deireadh na coinneimh thuirt an t-Oifigear Riaghlaidh:

The motion is agreed to and the British Sign Language (Scotland) Bill is passed. I take this opportunity to thank Mark Griffin, the Government and the Education and Culture Committee for all their work in bringing the bill to this stage.

I also thank our parliamentary staff, who have excelled themselves. I also take this opportunity to thank all our signers today. You have done a fantastic job, and the whole Parliament thanks you for it.

Members can see for themselves the reaction of the deaf and deafblind community and how much this bill means to them—and I say to members, thank you.

Rinn sgioba craolaidh na Pàrlamaid bhideo snog mu na beachdan aig na daoine a bha an làthair airson coimhead air an deasbad air a’ bhile.

Alasdair

gaidhlig@scottish.parliament.uk