Fios naidheachd: Tha Comataidh @SP_FinancePAC a’ rabhadh gu bheil feum air co-dhùnaidhean duilich mun bhuidseat gus na cunntasan a chothromachadh #gàidhlig


Tha comataidh aig Taigh an Ròid air rabhadh a thoirt seachad mu cho-dhùnaidhean duilich mu chìsean is caiteachas sa bhuidseat ma tha Riaghaltas na h-Alba gu bhith a’ cothromachadh nan cunntasan agus a’ dèiligeadh ris an èiginn cosgais bith-beò agus buaidh Covid san fhad-ùine.

Ann an aithisg a chaidh fhoillseachadh an-diugh, tha Comataidh an Ionmhais is Rianachd Phoblaich ag ràdh gu feumar ‘deasbad fosgailte agus onarach’ leis a’ phoball a bhrosnachadh air mar a ghabhas prìomhachasan caiteachais agus cìsean a chothromachadh.

Anns an aithisg aca, tha a’ Chomataidh a’ toirt fa-near gun tèid àrdachadh pàighidh san roinn phoblaich a mhaoineachadh, gu ìre co-dhiù, tro lùghdachadh san àireamh dhaoine a tha ag obair ann, ach tha iad ag iarraidh air Riaghaltas na h-Alba dèanamh cinnteach gun tèid seo a dhèanamh ann an dòigh cho-òrdanaichte a lùghdaicheas a’ bhuaidh air seirbheisean poblach.

Tha an aithisg ag ràdh cuideachd gu bheil an t-àm ann a-nis do Riaghaltas na RA cuimseachadh air ceumannan gus barrachd seasmhachd a thoirt do eaconamaidh na RA agus aithneachadh buaidh na h-atmhorachd air cuibhreann na h-Alba.

Thuirt Neach-gairm Comataidh an Ionmhais is Rianachd Phoblaich, Coinneach Gibson:

“Tha a’ Chomataidh againn a’ gabhail ris gu bheil roghainnean duilich mu choinneamh Riaghaltas na h-Alba ann a bhith a’ cothromachadh an dòighean-obrach a thaobh caiteachas agus cìsean – gu h-àraidh ma tha e gu bhith a’ cumail ri seasmhachd fhioscalach agus a’ toirt taic do dhachaighean is ghnìomhachasan tron èiginn cosgais bith-beò.

“Tha feum a-nis air deasbad fosgailte agus onarach leis a’ phoball air mar a tha seirbheisean agus prìomhachasan air am maoineachadh, a’ gabhail a-steach àite chìsean ann a bhith a’ maoineachadh buannachdan poileasaidh nas fharsainge don chomann-shòisealta.”

Coinneach Gibson BPA, Neach-gairm na Comataidh

Air na dùbhlain a tha mu choinneamh na roinne poblaich, thuirt Mgr Gibson:

“Tha sinn ag aithneachadh an dùbhlain a tha ro Riaghaltas na h-Alba a thaobh airgead a bharrachd a chomharrachadh a mhaoinicheas àrdachadh pàighidh san roinn phoblaich airson freagradh ri buaidh na h-atmhorachd.

“Bu chòir do Riaghaltas na RA cuideachd aithneachadh buaidh na h-atmhorachd air cuibhreann na h-Alba.

“Tha sinn ag iarraidh gealltanas bho Riaghaltas na h-Alba gun lùghdaich e an àireamh dhaoine san roinn phoblaich ann an dòigh rianail, fhollaiseach agus cho-òrdanaichte.  Bu chòir seo a dhèanamh an co-bhonn ri ath-leasachadh seirbheis phoblaich, le sùil ri lùghdachadh buaidh sam bith air lìbhrigeadh sheirbheisean poblach.”

A thaobh seasmhachd eaconamach na RA, thuirt Mgr Gibson:

“Mar a chanas sinn san aithisg againn, tha an t-àm ann a-nis do Riaghaltas na RA cuimseachadh air barrachd seasmhachd a thoirt do eaconamaidh na RA.”

Cùl-fhiosrachadh

Gheibhear an aithisg shlàn an seo: Ionmhas poblach na h-Alba ann an 2023-24: buaidh cosgais bith-beò agus ath-leasachadh seirbheis phoblaich. Aithisgean comataidh | Làrach-lìn Pàrlamaid na h-Alba

Fios naidheachd: ‘Lèirsgrios’ ionmhasail a’ bagairt air roinn chultarail na h-Alba #gàidhlig #cleachdi


Tha ‘lèirsgrios’ ionmhasail a’ bagairt air roinn chultarail na h-Alba. Seo an rabhadh bho Chomataidh Bun-reachd, Roinn Eòrpa, Cùisean Taobh a-muigh agus Cultair Pàrlamaid na h-Alba.

Ann an aithisg a chaidh fhoillseachadh an-diugh, tha a’ Chomataidh a’ coimhead air thoiseach gu buidseat 2023-24 Riaghaltas na h-Alba agus a’ bhuaidh a bhios aig co-dhùnaidhean buidseit air roinn cultair na h-Alba. Tha iad ag iarraidh gun tèid barrachd oidhirp a dhèanamh mar chùis èiginn gus dèiligeadh ri duilgheadasan buidseit tro dhòighean maoineachaidh innleachdach.

Tha an aithisg a’ nochdadh mholaidhean a rinn a’ Comataidh ann an sgrùdaidhean buidseit roimhe agus ag iarraidh gun tèid na dòighean-obrach innleachdach seo a thoirt air adhart gu luath gus dèiligeadh ris na duilgheadasan a tha san amharc. 

Rè am beachdachaidh, chuala a’ Chomataidh gu bheil na dùbhlain a tha mu choinneamh na roinne air fàs anabarrach duilich agus i a’ strì ri faighinn seachad air galar lèir-sgaoilte COVID-19, agus tha iad  nas miosa buileach a-nis leis an èiginn cosgais bith-beò a’ leantainn air adhart bho dhuilgheadasan ionmhasail fad-ùine. Tha a’ Chomataidh air moladh gun tèid dòigh-obrach innleachdach a chleachdadh a thaobh buidseatadh a’ gabhail a-steach barrachd feum de thasgadh poblach is prìobhaideach, agus maoineachadh ioma-bliadhnail.

A thuilleadh air sin tha a’ Chomataidh ag iarraidh, mar a mhol iad uiridh, gun tèid am buidseat cultair a phrìomh-shruthadh. Tha iad cuideachd ag iarraidh air Riaghaltas na h-Alba fiosrachadh a thoirt seachad mu bhith a’ daingneachadh cultar ann an dòigh nas fharsainge mar phàirt de na planaichean aca airson eaconamaidh sunnd.  Nochdaidh seo na tha caiteachas casgach ann an raointean leithid nan ealainean agus gnìomhan cultarail eile a’ cur ri slàinte is sunnd.

A’ bruidhinn nuair a chaidh an aithisg a chur air bhog, thuirt Neach-gairm na Comataidh Clare Adamson BPA:

“Tha roinn chultarail na h-Alba deatamach ann am beatha na h-Alba. Ach chuala sinn rabhaidhean làidir bhon roinn mu na roghainnean fìor dhuilich a tha ri thighinn.

“Tha àrdachadh ann an cosgaisean obrachaidh a’ tighinn aig àm nuair a tha a’ mhòr-chuid de dh’ionadan cultarail fhathast a’ strì ri faighinn seachad air a’ ghalar lèir-sgaoilte, agus às aonais dòighean-obrach fìor innleachdach a thaobh maoineachadh, tha cunnart mòr ann gun tèid sgioba-obrach sgileil cultarail na h-Alba a chall agus cuid de na feartan cultarail as measail le daoine.


“Chan eil teagamh nach eil gainnead mòr ann thar gach raon de bhuidseat Riaghaltas na h-Alba, agus chan eil roghainnean furasta ann. Ach tha an suidheachadh an-dràsta a’ toirt cothrom dhuinn na fuasglaidhean innleachdach seo a thoirt air adhart nas luaithe. Feumaidh Riaghaltas na h-Alba ceumannan a ghabhail gus a’ phàirt bhunaiteach seo den chomann-shòisealta againn a dhìon.”

Cùl-fhiosrachadh

Ro Bhuidseat 2023-24, dh’iarr a’ Chomataidh beachdan air a’ bhuaidh a bhiodh aig co-dhùnaidhean buidseit, a’ gabhail a-steach an Lèirmheas air Caitheamh Ghoireasan, air roinn a’ chultair ann an Alba.

Lean seo air bhon sgrùdadh air Buidseat 2022-23, Maoineachadh airson Cultar, agus am Frèam-obrach Lèirmheas air Caitheamh Ghoireasan.

Bha an gairm bheachdan fosgailte bho 24 Ògmhios gu 19 Lùnastal 2022 agus fhuair e 37 freagairtean a gheibhear an seo: https://www.parliament.scot/chamber-and-committees/committees/current-and-previous-committees/session-6-constitution-europe-external-affairs-and-culture-committee/business-items/budget-scrutiny-2023-24-funding-for-culture

Anns an fhreagairt aca, thuirt Alba Chruthachail gu bheil ath-bheothachadh roinn a’ chultair “cugallach agus slaodach, agus tha buannachdan na taic don roinn ri linn èiginn Covid-19 air am mùchadh fo lèirsgrios de thrioblaidean. 

Gheibhear barrachd fiosrachaidh air duilleagan-lìn na Comataidh: https://www.parliament.scot/chamber-and-committees/committees/current-and-previous-committees/session-6-constitution-europe-external-affairs-and-culture-committee

Fios naidheachd: Buidhne-riochdachaidh Pàrlamaid na h-Alba a’ neartachadh cheanglaichean leis a’ Chomhairle Nòrdaich


Tha Pàrlamaid na h-Alba a’ frithealadh a’ Chomhairle Nòrdaich airson a’ chiad turas. Stiùiridh an t-Oifigear-riaghlaidh Alison Johnstone buidheann-riochdachaidh de thriùir bhall gu Helsinki an t-seachdain seo (1 gu 4 Samhain).

Tha am frithealadh mar phàirt de ghluasad cur ri ceanglaichean is co-obrachadh eadar Pàrlamaid na h-Alba agus reachdaireachdan eile. 

A’ cur fàilte air a’ chothrom ceanglaichean ris na dùthchannan Nòrdach a neartachadh, thuirt am Fìor Urramach Alison Johnstone BPA:

“Tha sinn a’ cumail oirnn a’ cur ri ceanglaichean eadar Pàrlamaid na h-Alba agus reachdaireachdan Eòrpach bunaiteach eile. Tha sgaoileadh fiosrachadh agus ag ionnsachadh bho phàrlamaidean eile na amas cudromach dhuinne.

“Leis na ceanglaichean làidir eachdraidheil is cultarail eadar Alba agus na dùthchannan Nòrdach, tha ùidh shònraichte san roinn againn. Tha an turas a’ cur ris a’ cho-obrachadh eadar Alba agus na dùthchannan Nòrdach aig COP26 air àite nam pàrlamaidean ann a bhith a’ sgrùdadh ghnìomhan air atharrachadh na gnàth-shìde.”

Thuirt Johnstone cuideachd:

“Tha am meudachadh air na ceanglaichean againn na chomharra air cho cudromach agus a chuireas sinn luach air a’ chàirdeas a th’ againn leis an roinn Nòrdaich. Tha mòran de na prìomhachasan againn aig dùthchannan Nòrdach cuideachd. Tha mòran de na pàrlamaidean aca mun aon mheud is chruth ri Pàrlamaid na h-Alba, agus mòran a dh’ionnsaicheas sinn bho chàch a chèile.” 

Anns an Dàmhair, stiùirich an Leas-oifigear Riaghlaidh, Liam MacArtair, buidheann-riochdachaidh gu Reykjavik airson coinneamhan san Althingi, Pàrlamaid Innis Tìle, a bharrachd air a bhith a’ frithealadh air Còmhdhail Chearcall na h-Artaig.  

Is e a’ chòmhdhail an lìonra as motha de dheasbaireachd is de cho-obrachadh eadar-nàiseanta air na tha air fàire dhan Artaig, air an robh còrr is 2,000 de luchd-pàirteachaidh à 50 dùthaich a’ frithealadh, Innis Tìle, na h-Eileanan Fàro agus an roinn Nòrdach anns an fharsaingeachd nam measg.  

Cùl-fhiosrachadh mun turas dhan Chomhairle Nòrdaich

Is e cuspair na coinneimh seo den Chomhairle Nòrdaich agus de na Phrìomhairean Nòrdach “Àite Roinn nan Nòrdach anns an t-saoghal san àm ri teachd”. 

A bharrachd air a bhith a’ frithealadh air a’ Chomhairle, bidh coinneamhan aig an Oifigear-riaghlaidh le Labhraichean mòran phàrlamaidean Nòrdach. Bidh Luchd-gairm Chomataidhean a’ frithealadh air seiseanan air foghlam, slàinte agus èiginn na gnàth-shìde, agus bidh deasbadan aca mu phrìomhachasan nan comataidhean aca le luchd-gairm às na dùthchannan Nòrdach.

Tha riochdairean Pàrlamaid na h-Alba a bhios a’ frithealadh air a’ Chomhairle Nòrdaich mar a leanas:

  • Am Fìor Urramach Alison Johnstone BPA, an t-Oifigear-riaghlaidh
  • Clare Adamson BPA, Neach-gairm Comataidh Bun-reachd, na h-Eòrpa, Chùisean A-muigh agus Cultair
  • Sue Webber BPA, Neach-gairm Comataidh Foghlaim, Cloinne agus Dhaoine Òga

Faigh a-mach barrachd mun 74mh Seisean Làn den Chomhairle Nòrdaich, Helsinki, an Fhionnlainn an seo: www.norden.org/en/session2022